عطارد
تیر (سیاره)
تصویر مسنجر از تیر
|
||||||||||
|
طبقهبندی
|
||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| طبقهبندی | Mercurian, Mercurial[۱] | |||||||||
| مبدا J2000[۲] | ||||||||||
| آنومالی متوسط | 174.796° | |||||||||
| انحراف | 7.005° 3.38° to Sun’s equator |
|||||||||
| اوج | 69,816,900 km 0.466 697 AU[۲] |
|||||||||
| حضیض | 46,001,200 [۲]km 0.307 499 AU |
|||||||||
| تناوب مداری | 87.969 1 d[۲] (0.240 846 a) |
|||||||||
| قمرها | ندارد | |||||||||
|
مشخصات
فیزیکی
|
||||||||||
| پختگی قطبین | < 0.0006[۴] | |||||||||
| مساحت سطح | 7.48×۱۰7 km² 0.108زمین[۳] |
|||||||||
| حجم | 6.083×۱۰10 km³ 0.054 زمین[۳] |
|||||||||
| جرم | 3.3022×۱۰23 kg 0.055 زمین[۳] |
|||||||||
| متوسط چگالی | 5.427 g/cm³[۳] | |||||||||
| گرانش سطحی | 3.7 m/s² 0.38 g[۳] |
|||||||||
| سرعت فرار | 4.25 km/s[۳] | |||||||||
| سرعت چرخش در استوا | 10.892 km/h | |||||||||
| Axial tilt | 2.11′ ± 0.1′[۵] | |||||||||
| بعد قطب شمال | 18 h 44 min 2 s 281.01°[۶] |
|||||||||
| میل قطب شمال | 61.45°[۶] | |||||||||
| آلبدو | 0.119 (bond) 0.106 (geom.)[۶] |
|||||||||
| دمای سطح 0°N, 0°W 85°N, 0°W |
|
|||||||||
| قدر ظاهری | up to −1.9[۶] | |||||||||
| قطر زاویهای | 4.5" – 13"[۶] | |||||||||
تیر (یا عطارد)، یکی از سیارههای سامانه خورشیدی ما است.
تیر تندروترین سیارهٔ سامانه خورشیدی است که با سرعتی حدود ۴۸ کیلومتر در ثانیه،هر۸۸ روز یک بار خورشید را دور میزند.از این رو سیارهای گریزپاست که دیدنش آسان نیست و به همین دلیل است که شاید، ایرانیان باستان آنرا «تیر» نامیده و در یونان «مرکوری» یا «پیک خدایان» لقبش داده بودند.
سیاره عطارد (سیاره تیر) با فاصلهٔ ۵۷ میلیون و ۹۲۴ هزار کیلومتری،
نزدیکترین سیاره منظومه شمسی به خورشیدزمین پیدا میکند،به ۸۰ میلیون کیلومتر میرسد. به خاطر
نزدیکی این سیاره به خورشید اگر در طرف رو به خورشید آن (بخشی که روز است)
قرار بگیرید به راحتی در دمای ۴۶۵ سانتیگراد پخته خواهید شد و به علت
حرکتی وضعی آرامش اگر در طرف شب آن قرار بگیرید آن قدر سرد خواهد شد که در
دمای ۱۴۸- سانتیگراد به راحتی مرگ را بر اثر یخ بستن تجربه میکنید. گردش وضعی این
سیاره،حدود دو ماه طول میکشد و از این رو،گرم شدن آن در روز و سرد شدنش در
شب دیرپاست. است و کم ترین مسافتی که با
حفرههای کوچک ویا بزرگ بسیاری در سطح سیارهٔ تیر دیده میشود که حکایت از برخورد شهابسنگهای کوچک و بزرگ دارد البته قطر برخی از دهانهها به دهها کیلومتر میرسد. برخی از این دهانهها محل خروج مواد مذاب است که امروزه با سنگهای مذاب پر شدهاند و مانند کوههای آتشفشانی هستند.به خاطر دهانههای آتشفشانی و آبگیرها خیلی شبیه کره ماه است. دانشمندان تصور میکردند که فعالیتهای آن مانند کره ماه است. اما اکنون میدانیم که سیاره عطارد با کره ماه بسیار متفاوت است. تیر همچون ناهید و ماه، حالتهای گوناگونی از هلال تا قرص کامل را به خود میگیرد. قرص کامل، چون در آن سوی خورشید است دیده نمیشود. اما اشکال هلال و نیمهٔ آن به هنگام جلوههای شرقی و غربی، مشاهده میگردند.
سیاره عطارد قمر ندارد. عطارد، کوچکترین سیاره منظومه خورشیدی است. نیروی گرانش این سیاره کم و دارای جو ناچیزی است که ۹۸٪ آن از هلیم و بقیه از هیدروژن،اکسیژن و سدیم ساخته شدهاست.بادهای خورشیدی به شدت به عطارد میدمند و این میرساند که تقریباً هیچ هوایی در آن وجود ندارد.
این سیاره نیز، مانند سیاره زهره بین زمین و خورشید قرار گرفته و به خاطر این ویژگی،حالاتی را که «گذر»، «جلوههای شرقی و غربی» و... نامیده میشوند، به وجود میآورد.
[ویرایش] اساطیر
«عطارد» در ادبیات فارسی و عربی،«دبیر فلک» نیز خوانده شدهاست. نام اروپایی این سیاره Mercury از واژهای لاتین گرفته شده که در مقابل نام یونانی هرمس است. خدائی که پیغام برنده برای خدایان دیگر بوده و به همین دلیل هرمس در اغلب تصاویر با صندلهای بالدار کشیده میشود. علاوه بر پیغامرسانی، او نگهدار بازرگانان و مسافران بود. مرکوری در ادبیات افسانهای یونان و روم، خدای سخنوری و نویسندگی است.
به اعتقاد یوهان مرسیه رئیس دانشکده علوم اختری دانشگاه پاریس در مقاله ای که در اواخر سال 2009 منتشر شد احتمالا عطارد یکی از قمرهای سیارات داخلی منظومه خورشیدی بوده که از گرانش مادر خود جدا شده و به دام خورشید گرفتار گشته.
[ویرایش] سیاره تیر و عصر فضا
در سالهای ۵-۱۹۷۴ میلادی ، سفینهٔ مارینر ۱۰ آمریکا،از نزدیکی سیارهٔ تیر گذشت و توانست ۶۴۸ عکس خوب،از حدود ۵۰٪ سطح سیاره،که در آن هنگام در برابر خورشید واقع شده بود،گرفته و مخابره کند.عکسها نشان میدهند که سطح تیر نیز چون ماه ،دارای کوهها و نیز درههای فراوانی است که به نظر میآید به علت بمباران مداوم صدهاهزار سنگ آسمانی صورت گرفته باشد.زمان این بمبارانها شاید بلافاصله پس از پیدایش و تکوین دستگاه خورشیدی بودهاست.
عکسهایی که فضاپیمای «مسنجر» ناسا از عطارد برداشتهاست شواهد فعالیت «گسترده» آتشفشانی بر سطح این سیاره را آشکار میکند.[۷]
در تیر،درهٔ بزرگی به قطر تقریبی ۱٬۳۰۰ کیلومتر وجود دارد که اطراف آن را کوههای به نسبت بلندی که ارتفاع برخی از آنها به یک و نیم کیلومتر نیز میرسد،احاطه کردهاند.برخی از این گودیها،شاید به علت جریان مواد مذاب آتشفشانی قدیمی،صاف و تیز شیار شیار شدهاند.
ارتباط با مارینر ۱۰ در ۲۴ مارس ۱۹۷۵ قطع شد.این سفینه اولین و تنها سفینهای بودهاست که تا امروز به مقصد تیر روانه شدهاست.
در بررسیهایی که در سال ۱۹۹۰م از روی زمین در مورد سیارهٔ تیر به عمل آمد،دیده شد که دو ناحیه بر روی سطج این سیاره از نقاط دیگر بسیار داغ ترند ، علت آن را تأثیِر توأم گردشهای وضعی و انتقالی تیر در حفظ گرمای گرفته شده از خورشید دانستند. زیرا مدت یک شبانه روز در تیر دو سوم مدت یک سال آن است .
تیر بر خلاف اندازهٔ کوچکی که دارد،بسیار سنگین است و از این جهت ستاره شناسان معتقدند، در زیر پوستهٔآهن،وجود داشته باشد. سنگی نازک این سیاره،هستهٔ مرکزی بزرگی ساخته شده از
زحل
زحل (سیاره)
کیوان یا زُحَل، پس از مشتری، دومین سیاره بزرگ منظومه شمسی ماست و ششمین سیاره دور از خورشید میباشد. کیوان یک گلوله گازی غولپیکر است و چگالیاش بسیار کم است ، به طوری که اگر روی آب بیفتد روی آب می ماند. یک روز کامل در کیوان برابر ۱۰ ساعت و ۳۹ دقیقه در زمین میباشد و بر خلاف آن یک سال آن برابر ۲۹٫۵ برابر سال زمینی میباشد. از آنجایی که مدار استوایی کیوان تقریبآ همانند زمین در ۲۷ درجه میباشد ولی تغییرات زاویه سیاره نسبت به خورشید شبیه به زمین میباشد و در این سیاره نیز همان چهار فصل مشاهده میشود. جرم سیاره کیوان همانند مشتری از گاز میباشد و بیشترین گازی که در جو آن سیاره موجود است هیدروژن میباشد و کمی هم هلیوم و متان. جرم حجمی سیاره کیوان از آب کمتر میباشد و از این بابت در نوع خود در میان دیگر سیارات سامانه خورشیدی یگانه میباشد. به علت سرعت حرکت کیوان به دور خود در قطبهای آن نوعی حالت تختی مشاهده میشود.
در آسمان شب زمین، کیوان به دلیل اندازه بزرگ , دارای جوی درخشان است.
زیبایی آسمان کیوان به خاطر نوارهای روشن حلقههای اطراف آن و نیز به خاطر
قمرهای
زیادش است.
کیوان از جنبههای زیادی شبیه مشتری است، جز اینکه در اطراف آن چندین حلقه شگفت انگیز وجود دارد. جرم کیوان، صد برابر جرم زمین است.
ماه2
| ماه | ||
|---|---|---|
| قطر استوایی | ۳۴۷۶ کیلومتر | |
| پختگی یا فشردگی قطبین | ۰.۰۰۲ کیلومتر | |
| ثقل سطحی در مقایسه با زمین(۱) | ۰.۱۶۵ | |
| سرعت گریز | ۲.۳۷ کیلومتر بر ثانیه | |
| تمایل محور نسبت به سطح مدار آن | ۱.۵۳ درجه | |
| سطح | ۳۸ میلیون کیلومتر مربع | |
| حرارت | منفی ۱۷۳ (شب) مثبت ۱۱۷ (روز) | |
| زمان گردش دور زمین | ۲۷ روز و ۷ ساعت و ۴۳ دقیقه | |
| مرتفع ترین قله | ۱۱۳۵۰ متر | |
ماه
ماه
حسوب میشود. مهتاب نوری ست که از خورشید آمده و از سطح ماه رو به کره زمین بازتابانده شده. نور تقریباً در مدت ۱٫۳ ثانیه فاصله بین زمین تا ماه را طی میکند. نشانهٔ نجومی ماه ☾ است.
در سال ۱۹۶۹ سازمان ناسا اعلام كرد كه نخستین فضانوردان به نامهای نیل آرمسترانگ و باز آلدرین در قالب پروژه آپولو بر سطح ماه فرود آمدند.
نیمکرهای از ماه به طور دائمی رو به زمین قرار دارد که سمت پیدای ماه نامیده میشود. نیمه پنهان ماه را سمت پنهان ماه مینامند.هر سال 2سانتیمتر ماه از ما دور می شود
شرایط ماه
بر خلاف زمین، ماه نه دارای آب است، نه هواکره، نه زندگی و نه میدان مغناطیسی. نمیتوان گفت که ماه کاملاً غیر فعال است، زیرا «ماه لرزه» را باید نشانهای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست. قطعاً ماه در دوران گذشته، آتشفشانهایی داشته است؛ اما غالب حفرههایی را که در آن میبینیم، نتیجه اصابت سنگهای آسمانی در اولین روزهای شکلگیری آن است. بعضی از این حفرهها عظیم اند عمق حفره نیوتون ۸٬۰۰۰ متر است. هنگامی که سفینه فضایی شوروی به نام لونا ۳ از پشت ماه عکس گرفت، دانشمندان دیدند که روی پنهان ماه درست مانند روی آشکار آن نیست. در آنجا، تعداد حفرهها بسیار بیشتر بود؛ اما به طور کلی، از حفرههای روی آشنای ماه کوچکتر بودند.
[ویرایش] تاثیرات ماه بر زمین
ماه و در کل کیهان بر آب و بویژه آب دریاها و اقیانوسها (جزر و مد) و حتی آب درون بدن جانوران و انسان و گیاهان تاثیرات ویژهای دارند. که این تاثیرات در برخی روزها کم و زیاد می
شوند.خورشید2
| اطلاعات دیداری | |
|---|---|
| میانگین فاصله از زمین |
۱٫۴۹۶×۱۰۱۱ m ۸٫۳۱ دقیقه با سرعت نور |
| درخشش دیداری (V) | −۲۶٫۷۴م [۱] |
| قدر مطلق | ۴٫۸۳م [۱] |
| ردهبندی ستارگان | G2V |
| متالیسیته | Z = ۰٫۰۱۷۷[۲] |
| قطر زاویهای | ۳۱٫۶′ - ۳۲٫۷′ [۳] |
| صفتها | خورشیدی |
| ویژگیهای مداری | |
| میانگین فاصله از هستهٔ راه شیری |
~۲٫۵×۱۰۲۰ م ۲۶ ۰۰۰ سال نوری |
| دورهٔ کهکشانی | (۲٫۲۵–۲٫۵۰)×۱۰۸ a |
| سرعت | ~۲٫۲۰×۱۰۵ m/s (گردش بهدور مرکز کهکشان) ~۲×۱۰۴ m/s (نسبت به سرعت میانگین ستارههای دیگر در همسایگی ستارهای) |
| ویژگیهای فیزیکی | |
| میانگین قطر | ۱٫۳۹۲×۱۰۹ m
[۱] ۱۰۹ زمین |
| شعاع استوایی | ۶٫۹۵۵×۱۰۸ م [۴] ۱۰۹ × زمین[۴] |
| محیط استوایی | ۴٫۳۷۹×۱۰۹ m
[۴] ۱۰۹ × زمین[۴] |
| فشردگی | ۹×۱۰−۶ |
| مساحت سطحی | ۶٫۰۸۷۷×۱۰۱۸ m²
[۴] ۱۱ ۹۹۰ × زمین[۴] |
| حجم | ۱٫۴۱۲۲×۱۰۲۷ m³
[۴] ۱ ۳۰۰ ۰۰۰ زمین |
| جِرم | ۱٫۹۸۹۱ ×۱۰۳۰ کگ[۱] ۳۳۲ ۹۴۶ زمین |
| چگالی میانگین | ۱٫۴۰۸ ×۱۰3 کگ/م³[۴][۱][۵] |
| چگالیهای گوناگون | هسته: ۱٫۵×۱۰۵ کگ/م³ فتوسفیر پایینی: ۲×۱۰-۴ کگ/م³ کروموسفیر پایینی: ۵×۱۰-۶ کگ/م³ هالهٔ میانگین: ۱۰×۱۰-۱۲کگ/م³[۶] |
| گرانش سطحی استوایی | ۲۷۴٫۰ m/s۲ [۱] ۲۷٫۹۴ g ۲۸ × گرانش سطحی زمین[۴] |
| سرعت گریز (از سطح) |
۶۱۷٫۷ km/s [۴] ۵۵ × زمین[۴] |
| دما برای سطح (مؤثر) |
۵ ۷۷۸ K [۱] |
| دما برای هاله |
~۵×۱۰۶ K |
| دما برای هسته |
~۱۵٫۷×۱۰۶ K [۱] |
| درخشش (Lsol) | ۳٫۸۴۶×۱۰۲۶ W
[۱] ~۳٫۷۵×۱۰۲۸ lm ~۹۸ lm/W اثر |
| شدت میانگین (Isol) | ۲٫۰۰۹×۱۰۷ W m-۲ sr-۱ |
| ویژگیهای دوران | |
| کجی | ۷٫۲۵° [۱] (به دایرةالبروج) ۶۷٫۲۳° (به صفحهٔ کهکشانی) |
| بُعد برای قطب شمال[۷] |
۲۸۶٫۱۳° ۱۹ ساعت ۴ دقیقه ۳۰ ث |
| میل برای قطب شمال |
+۶۳٫۸۷° ۶۳°۵۲' شمالی |
| دورهٔ دوران
ستارهای (در عرض جغرافیایی ۱۶°) |
۲۵٫۳۸ روز [۱] ۲۵ ر ۹ س ۷ دقیقه ۱۳ ث[۷] |
| (در استوا) | ۲۵٫۰۵ روز [۱] |
| (at poles) | ۳۴٫۳ روز [۱] |
| سرعت دوران (در استوا) |
۷٫۲۸۴ ×۱۰۳ km/h |
| ترکیب فتوسفیری (برحسب جِرم) | |
| هیدروژن | ۷۳٫۴۶ ٪[۸] |
| هلیوم | ۲۴٫۸۵ ٪ |
| اکسیژن | ۰٫۷۷ ٪ |
| کربن | ۰٫۲۹ ٪ |
| آهن | ۰٫۱۶ ٪ |
| گوگرد | ۰٫۱۲ ٪ |
| نئون | ۰٫۱۲ ٪ |
| نیتروژن | ۰٫۰۹ ٪ |
| سیلیکون | ۰٫۰۷ ٪ |
| منیزیوم | ۰٫۰۵ ٪ |
تبلیغات